ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΞΩΚΛΗΣΙΑ

Ο Άγιος Ιωάννης Θεολόγος γιορτάζεται στις 26 Σεπτεμβρίου, ημέρα μετάστασης του Ιωάννη του Θεολόγου, έτσι όπως την αποκαλούν οι κάτοικοι της κοινότητας στο Πραστειό Αυδήμου. Είναι η κεντρική εκκλησία του χωριού. Είναι κτισμένη στο κέντρο του χωριού. Κτίστηκε το 1900 και είναι Γοτθικού ρυθμού. Εξωτερικά είναι πετρόκτιστη με στέγασμα και εσωτερικά ο ναός είναι επίπεδος. Δεν υπάρχει γυναικωνίτης αλλά οι φορητές εικόνες των αγίων στο τέμπλο, αποτελούν τον πλούτο του εκκλησιαστικού ναού. Είναι αρκετό για να προσελκύσει τους επισκέπτες, το ξύλινο σκαλιστό τέμπλο, όπου διαχωρίζει την Αγία Τράπεζα από τον υπόλοιπο ναό. Το τέμπλο πλαισιώνεται με φορητές εικόνες των Αγίων. Η εκκλησία είναι χωρητικότητας 150 ατόμων. Τον περασμένο χρόνο (2002), με δαπάνες από την κοινότητα, έγινε εξωτερικά η σχετική συντήρηση του ναού. Προγραμματίζεται σύντομα η σχετική συντήρηση και για το εσωτερικό της εκκλησίας.

Στην περιοχή όμως υπάρχουν και άλλα κατάλοιπα παλαιών εκκλησιών, όπως των ξωκλησιών:

του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, το οποίο έχει κηρυχθεί από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, σαν αρχαίο μνημείο ‘‘Β''

και το εξωκλήσι της Αγίας Ελένης . Τίποτα άλλο δεν υπάρχει, αλλά ούτε και κάποιες πληροφορίες για τις εκκλησίες αυτές.

Επίσης βορειότερα από τα κατάλοιπα αυτά, σε μια απομονωμένη κοιλάδα, σώζεται η εκκλησία παλαιού μικρού μοναστηριού αφιερωμένου στην Παναγία Διακινούσα . Ονομάστηκε έτσι, διότι κατά την παράδοση οι κάτοικοι έβλεπαν την Παναγία που έβγαινε έξω από την εκκλησία και περπατούσε. Πάντοτε κατά την παράδοση, τον καιρό που ο Απόστολος Παύλος κήρυττε τον Χριστιανισμό στην Πάφο, ο κόσμος φοβόταν τον Ιουδαϊσμό και προχώρησε προς τα βόρεια, όπου και βρήκαν ένα ασφαλισμένο χώρο και έκτισαν την εκκλησία, η οποία έγινε μεγάλη Μονή και κατοικούσαν σε αυτήν αρκετοί μοναχοί. Σε μια εποχή όπου η Πανώλη (αρρώστια), σκότωνε τους κατοίκους του χωριού, η Παναγία κυνήγησε την Πανώλη εκτός χωριού, όπου πάτησε δυνατά σε μια μεγάλη πέτρα και βγήκε το αποτύπωμα του ποδιού της, η οποία ονομάστηκε Παθκιά της Παναγίας και η ονομασία μένει μέχρι σήμερα. Από τότε η αρρώστια εξαφανίστηκε από το χωριό.

Η εκκλησία, τρίκλιτη, είναι των αρχών του 18 ου αιώνα, αλλά φαίνεται να είναι κτισμένη παλαιότερα γύρω στον 14 ο αιώνα. Τμήματα της μεσαιωνικής εκκλησίας (δύο μικρά παρεκκλήσια), είναι ενσωματωμένα στον νεώτερο ναό (βορειοανατολική και νοτιοανατολική του γωνία). Στην κόγχη του βορειοανατολικού παρεκκλησιού, που φαίνεται να ήταν παρεκκλήσι που χρησιμοποιήθηκε και για ταφή, υπάρχει αρκετά κατεστραμμένη τοιχογραφία της Παναγίας ένθρονης, μαζί με τον μικρό Χριστό. Το 1960 το Τμήμα Αρχαιοτήτων, έκανε προσπάθειες να διατηρήσει την τοιχογραφία αυτή, αλλά δυστυχώς δεν έγινε με επιτυχία, η αφαίρεση κονιάματος.

Τα ίχνη των άλλων μοναστηριακών εγκαταστάσεων (κελλιά μοναχών κ,α.) έχουν εξαφανιστεί. Από πληροφορίες που έχουμε, όταν τότε λειτουργούσε ο ιερέας τον κεντρικό ναό λειτουργούσαν ταυτόχρονα και τα μικρά παρεκκλησάκια και κατά την ώρα της θείας Μετάληψης (Αγία Κοινωνία).